Amalgamat – ten w przeszłości popularny rodzaj wypełnienia, dzisiaj jest nieco zapomniany. Czy to wszystko wina jego domniemanej szkodliwości? Różne źródła podają sprzeczne informacje. Nic dziwnego, że można się w tym pogubić. Jak jest zatem w rzeczywistości? Czy plomby z amalgamatu są szkodliwe, czy może nadal można je stosować? Tego wszystkiego dowiesz się z poniższego artykułu.
Czym są plomby amalgamatowe?
Plomby amalgamatowe, potocznie nazywane srebrnymi, to jeden z materiałów wypełniających. W stomatologii pojawił się w XIX w. i jeszcze do niedawna jego stosowanie było powszechne – głównie dlatego, że w przeszłości prywatne praktyki stomatologiczne nie były zbyt rozwinięte. Stawiano więc na placówki publiczne, w tym leczenie zębów w szkołach i ośrodkach zdrowia. Niezaprzeczalną zaletą amalgamatu była jego niska cena. Z biegiem czasu zaczęto jednak zwracać uwagę na to, z czego składa się to wypełnienie. Otóż plomby amalgamatowe powstają ze złączenia srebra, cyny, miedzi, cynku i rtęci. Szczególne obawy budził zwłaszcza ten ostatni składnik, czyli rtęć, gdyż uważany jest on za toksyczny.
Czy plomby z amalgamatu są szkodliwe?
Stopniowo zaczęto odchodzić od plomb amalgamatowych i zastąpiono je białą plombą kompozytową. Czy chodziło tylko o względy estetyczne?
Okazuje się, że nie. Biorąc pod uwagę skład plomby z amalgamatu, kluczowe stało się przede wszystkim pytanie, czy wypełnienia amalgamatowe są szkodliwe? Chodziło głównie o rtęć, która jest niebezpieczna dla zdrowia. Udowodniono, że jej powolne uwalnianie może prowadzić do wielu schorzeń.
Warto jednak zaznaczyć, że są dwa rodzaje plomb amalgamatowych:
– starej generacji, które nazywa się amalgamatami z fazą gamma 2;
– nowoczesny amalgamat bez fazy gamma 2.
Ten drugi rodzaj to wypełnienie w postaci kapsułki bądź tabletki. Ze względu na to, że nie uwalnia rtęci, jest w pełni bezpieczne dla zdrowia.
Czy plomby amalgamatowe są jeszcze stosowane?
Jeśli chodzi o stosowanie amalgamatu starej generacji, to w Polsce zostało ono zabronione. Nadal jednak korzysta się z plomb bez fazy gamma 2. Wypełnienie tego typu stosowane jest głównie w publicznej służbie zdrowia. To wszystko dlatego, że jego cena jest dość niska, a do tego objęte jest refundacją NFZ.
Niezaprzeczalną zaletą amalgamatu jest jego niska ścieralność. Czyni go ona odpornym na czynniki mechaniczne. Stosuje się go głównie przy ubytkach klasy I i II, przy czym bardzo ważna jest jego szerokość w wymiarze przedsionkowo-językowym. Okazuje się, że nie powinna ona przekraczać połowy odległości pomiędzy szczytami guzków przedsionkowych i językowych.
Usuwanie plomb z amalgamatu – konieczne czy nie?
Wiele osób ma jeszcze plomby amalgamatowe – nawet te starej generacji. Czy to oznacza, że powinni je usunąć? I tak i nie, ponieważ wszystko zależy od okoliczności. Wskazaniem do usunięcia amalgamatu jest szczególna potrzeba. Nie mogą to być jednak jedynie względy estetyczne. W tym wypadku chodzi głównie o nieszczelność, czy pojawienie się wokół wypełnienia próchnicy. Dlaczego tak jest? Dlatego, że usunięcie plomby wiąże się z koniecznością rozwiercenia zęba. Co więcej, jest to również proces, który wymaga zachowania dużej ostrożności. To właśnie podczas zakładania i usuwania wypełnień amalgamatowych uwalnia się bowiem najwięcej rtęci.
